Dora Charalampaki talks to Niki Stylianou about her Visual Language

In the framework of the exhibition FORMA I Objects and Materials in Dialogue

21 July 2026

My dear Dora,

I have known you for many years. Your trajectory, the symbols that haunt you, your love for materials, and your obsession with color. Nevertheless, I would like to hear you talk about all of this. So that our audience can also understand how you arrived at this body of work and this collaboration with Marilena Michopoulou within the context of the exhibition FORMA – Objects in Conversation.

Ceramics is one of the most ancient human practices. Would you like to tell us about your own relationship with clay? What made you choose it as your primary medium of expression, and what can it convey for you that other materials struggle to articulate? Do you feel that you are conversing with a long tradition, or that you are building a personal, contemporary mythology?

My own relationship with clay goes back many years, sparked by my desire to move away from the canvas at a time when I was expressing myself visually through painting. I won’t deny, of course, that since I was a little girl, I was magnetized by the use of ceramic vessels and the beauty of the form and texture achieved by various great ceramicists. So, when I got my hands in the mud and truly grounded myself with something very primitive within me, I felt that right there I could find something fundamentally expressive. It is a cliché to speak of the material’s plasticity, but what truly fascinates me is that it accepts, imprints, and carries the fingerprint! For years, for many years… Thus, in my mind, it records and extends time. Add to this the fact that I am not a fan of perfection on any level, and the material itself welcomes imperfection and embraces the mistake—which is entirely up to you to keep and decide to what extent it will ultimately remain a mistake! Another very important aspect of my relationship with the material is that it underscores the fragility of existence; hard, yet fragile at the same time. So, naturally, I am conversing with a long tradition, since

mud is earth and water, carrying centuries of memories—but with the air that dries it in my present environment and the fire that burns everything during the firing process for a new beginning! FASCINATING!

In your work, ceramics often meet metal. What attracts you to this dialogue of materials? How do fragility and resilience, the organic and the industrial, coexist within your creative process?

Fired ceramic is eternal yet breaks with a single blow. Metal bends, rusts, but withstands pressure and time. Both materials are transformed by the ordeal of fire, by high temperatures, but in opposite ways. Clay hardens in the fire, whereas metal melts. This coexistence mirrors human nature itself. We are simultaneously vulnerable (clay) and resilient (metal). The artwork ceases to be merely an object and becomes a commentary on humanity’s relationship with nature and industry. With the “here and now” and everything related to the bubble I willingly enter during the evolution of an idea.

The forms you create seem to carry a language of their own. Are there symbols, shapes, or images that return again and again in your work? And what do you believe they continue to ask of you or reveal to you over time?

Unresolved issues, internal ones. Visceral, I call them. Femininity, with a set of traits, behaviors, social roles, and forms of expression traditionally associated with girls and women. With this multidimensional concept, shaped by biology, society, culture, as well as the personal identity of each individual. Thus, my work is almost always permeated by embryonic shapes, umbilical cords, and reproductive symbols. They always ask for and reveal the same thing to me. A nature stronger than any personality…

Color is an integral part of your work, and in the current exhibition, red has a particularly strong presence. How did this relationship with it emerge? Does it function for you as a color, a symbol, an emotion, or a mode of storytelling?

The choice of the color red in this specific exhibition is not merely an aesthetic decision, but a living, pulsating organism that permeates the works. I am deeply interested in the study of tonality within a color that is not JUST one. In ceramics, for instance, red is the color of creation itself: it is the fire of the kiln, the incandescent metal, and the primordial color of terracotta (baked earth). In my own visual language, red operates simultaneously on four different levels:

As materiality and color The challenge of firing: In ceramic glazes, a pure, brilliant red is one of the most difficult colors to achieve, as it requires absolute control over temperature and oxides. Visual weight: It has the property of magnetizing the gaze, creating an intense dialogue with the cold, industrial hues of the metal.
As emotion The intensity of extremes: Red hides nothing; it expresses passion, love, and vital drive, but simultaneously anger, pain, or a sense of urgency. It brings the internal temperature of the works to the surface, making the cold matter (clay and iron) appear as if it is burning from the inside out.
As a symbol The archetype of blood: It symbolizes life, mortality, as well as the lineage that connects us to our ancestors. Feminine power: It is inextricably linked to fertility, creation, and the revolutionary nature of contemporary femininity that courageously claims its space.
As a mode of storytelling Ariadne’s thread: Within the exhibition space, red acts as connective tissue. It guides the viewer from one piece to the next, unraveling a story of transformation.

Is there a memory, sensation, or image that frequently returns while you work? Something that, consciously or unconsciously, runs through your work and fuels the creative process?

I believe I have already answered this.

Your works navigate the boundaries between object, sculpture, and jewelry. What would you like the viewer to feel or discover upon encountering them? And what changes when a piece is worn and becomes part of someone else’s body?

My work abolishes the boundaries between object, sculpture, and jewelry, inviting the viewer to discover the detail, the contrast of textures, and the hidden history behind the synthesis of clay and metal. When the piece transitions from the pedestal to the body, it ceases to be static and is activated through movement, transforming the wearer into a living part of the artistic act. By absorbing the temperature of the skin, the cold matter metamorphoses into an organic “second skin”—a contemporary talisman that externalizes the power, the fragility, and the personal mythology of each individual.

Do you believe that objects possess a life of their own? And if so, when does this life begin: when you create them, when you exhibit them, or when they pass into someone else’s hands?

Objects do possess a life of their own, which is born in the studio through the energy of the creator, becomes autonomous in the exhibition when it meets the public’s gaze, and is fulfilled when it passes into the hands of its new owner. By wearing the piece on the body, the person transfers their own temperature and experiences to it, transforming static matter into a living, contemporary talisman that continues to write its own history over time.

How was the idea of this collaboration with Marilena Michopoulou born? What did you recognize in her work that made you want to engage in a dialogue with it? And in what way does the title FORMA – Objects in Conversationcapture this encounter?

I have known Marilena Michopoulou for very many years; in fact, recently, I have been working with clay under her guidance. The deep appreciation I hold for her work, as well as for her as a person, made me agree to the proposal and the idea of this collaboration. I had some works in progress, knowing some of the works she was preparing, and the whole thing just unfolded quite naturally! Forma, as a title, encapsulates this endeavor of shifting scale and function, since each of us approached, in our own way, our respective forms transitioning from sculpture to jewelry.

Having participated in numerous collaborations and collective actions, what do you believe makes a collaboration meaningful and creative? What are the elements that allow two different voices to coexist without losing their autonomy?

A collaboration becomes meaningful when it is based on mutual trust, a shared vision, and respect for the other’s distinctiveness. Two distinct voices coexist autonomously when one does not attempt to overshadow the other, but rather, they function like clay and metal: they unite in a common work while maintaining their unique properties and qualities intact. Creativity is ignited when communication remains open, egos recede, and the process turns into a living dialogue, where the final result is greater than the sum of its parts.

Thank you!

Δώρα μου,

Σε γνωρίζω πολλά χρόνια. Την πορεία σου, τα σύμβολα που σε στοιχειώνουν, την αγάπη σου για τα υλικά και την εμμονή σου με το χρώμα. Παρ’ όλα αυτά θα ήθελα να σ’ ακούσω να μιλάς για όλα αυτά. Ώστε να καταλάβει και το κοινό μας το πώς έφτασες σ’ αυτό το σώμα έργου και σ’ αυτή τη συνεργασία με τη Μαριλένα Μιχοπούλου στο πλαίσιο της έκθεσης FORMA – Objects in Conversation.

Η κεραμική είναι μία από τις αρχαιότερες ανθρώπινες πρακτικές. Θα ήθελες να μας μιλήσεις για τη δική σου σχέση με τον πηλό; Τι είναι αυτό που σε έκανε να τον επιλέξεις ως βασικό μέσο έκφρασης και τι μπορεί να εκφράσει για σένα που δυσκολεύονται να αποδώσουν άλλα υλικά; Νιώθεις ότι συνομιλείς με μια μακρά παράδοση ή ότι χτίζεις μια προσωπική, σύγχρονη μυθολογία;

Η δική μου σχέση με τον πηλό ξεκινάει πολλά χρόνια πίσω και με την αφορμή να φύγω από το τελάρο σε μια εποχή που εκφραζόμουν εικαστικά μέσω της ζωγραφικής. Δεν θα αρνηθώ φυσικά ότι από μικρό κορίτσι με μαγνήτιζε η χρήση των κεραμικών σκευών και η ομορφιά της φόρμας και της ματιέρας που πετύχαιναν διάφοροι σπουδαίοι κεραμιστές. Όταν λοιπόν έπιασα τη λάσπη και γειώθηκα πραγματικά με κάτι πολύ πρωτόγονο μέσα μου, ένιωσα ότι κάπου εκεί μπορώ να βρω κάτι ουσιαστικά εκφραστικό. Είναι τετριμμένο να μιλήσω για την πλαστικότητα του υλικού, αλλά εκείνο που με γοητεύει στην πραγματικότητα είναι ότι δέχεται, αποτυπώνει και μεταφέρει τη δαχτυλιά! Για χρόνια, για πολλά χρόνια… Άρα στο μυαλό μου καταγράφει και επεκτείνει τον χρόνο. Σ’ αυτό σκέψου και ότι εγώ δεν είμαι οπαδός της τελειότητας σε κανένα επίπεδο και το υλικό από μόνο του δέχεται την ατέλεια και αποδέχεται το λάθος, το οποίο είναι στο χέρι σου να το κρατήσεις και να επιλέξεις ως ποιο σημείο θα είναι λάθος τελικά! Κάτι άλλο πολύ σημαντικό για τη δική μου σχέση με το υλικό είναι ότι μου υπογραμμίζει την ευθραυστότητα της ύπαρξης, σκληρή αλλά και εύθραυστη συνάμα. Φυσικά λοιπόν και συνομιλώ με μια μακρά παράδοση αφού η λάσπη είναι χώμα και νερό, μεταφέροντας μνήμες αιώνων αλλά με τον αέρα που στεγνώνει στο σημερινό περιβάλλον μου και τη φωτιά που τα καίει όλα στο ψήσιμο για μια νέα αρχή! ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΟ!

Στο έργο σου η κεραμική συναντά συχνά το μέταλλο. Τι σε ελκύει σε αυτόν τον διάλογο των υλικών; Πώς συνυπάρχουν η ευθραυστότητα και η ανθεκτικότητα, το οργανικό και το βιομηχανικό, μέσα στη δημιουργική σου διαδικασία;

Το ψημένο κεραμικό είναι αιώνιο αλλά σπάει με ένα χτύπημα. Το μέταλλο λυγίζει, σκουριάζει, αλλά αντέχει στην πίεση και τον χρόνο. Και τα δύο υλικά μεταμορφώνονται από τη δοκιμασία της φωτιάς, από τις υψηλές θερμοκρασίες, αλλά με αντίθετο τρόπο. Ο πηλός σκληραίνει στη φωτιά, ενώ το μέτ

αλλο λιώνει. Αυτή η συνύπαρξη καθρεφτίζει την ίδια την ανθρώπινη φύση. Είμαστε ταυτόχρονα ευάλωτοι (πηλός) και ανθεκτικοί (μέταλλο). Το έργο σταματά να είναι απλά ένα αντικείμενο και γίνεται ένα σχόλιο για τη σχέση του ανθρώπου με τη φύση και τη βιομηχανία. Με το εδώ και τώρα και ό,τι έχει να κάνει με τη φούσκα που μπαίνω ηθελημένα την ώρα της εξέλιξης μιας ιδέας.

Οι μορφές που δημιουργείς μοιάζουν να κουβαλούν μια δική τους γλώσσα. Υπάρχουν σύμβολα, σχήματα ή εικόνες που επιστρέφουν ξανά και ξανά στο έργο σου; Και τι πιστεύεις ότι συνεχίζουν να σου ζητούν ή να σου αποκαλύπτουν μέσα στον χρόνο;

Άλυτα θέματα, εσωτερικά. Σπλαχνικά τα λέω. Η θηλυκότητα με ένα σύνολο από χαρακτηριστικά, συμπεριφορές, κοινωνικούς ρόλους και μορφές έκφρασης που συνδέονται παραδοσιακά με τα κορίτσια και τις γυναίκες. Μ’ αυτήν την πολυδιάστατη έννοια, που διαμορφώνεται από τη βιολογία, την κοινωνία, την κουλτούρα αλλά και την προσωπική ταυτότητα του κάθε ατόμου. Έτσι το έργο μου διατρέχεται σχεδόν πάντα από εμβρυακά σχήματα, λώρους και αναπαραγωγικά σύμβολα. Μου ζητούν και μου αποκαλύπτουν πάντα το ίδιο. Μια φύση ισχυρότερη από οποιαδήποτε προσωπικότητα…

Το χρώμα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της δουλειάς σου και στην παρούσα έκθεση το κόκκινο έχει μια ιδιαίτερα έντονη παρουσία. Πώς προέκυψε αυτή η σχέση μαζί του; Λειτουργεί για σένα ως χρώμα, ως σύμβολο, ως συναίσθημα ή ως ένας τρόπος αφήγησης;

Η επιλογή του κόκκινου χρώματος στη συγκεκριμένη έκθεση δεν είναι απλά μια αισθητική απόφαση, αλλά ένας ζωντανός, παλλόμενος οργανισμός που διαπερνά τα έργα. Με ενδιαφέρει πάρα πολύ η σπουδή της τονικότητας σε ένα χρώμα που δεν είναι ΜΟΝΟ ένα. Στην κεραμική, π.χ., το κόκκινο είναι το χρώμα της ίδιας της δημιουργίας: είναι η φωτιά του καμινιού, το πυρακτωμένο μέταλλο και το αρχέγονο χρώμα της τερακότας (της ψημένης γης). Στη δική μου εικαστική γλώσσα, το κόκκινο λειτουργεί ταυτόχρονα σε τέσσερα διαφορετικά επίπεδα:

- Ως υλικότητα και χρώμα Η πρόκληση του ψησίματος: Στα κεραμικά υαλώματα, το καθαρό, λαμπερό κόκκινο είναι από τα πιο δύσκολα χρώματα να επιτευχθούν, καθώς απαιτεί απόλυτο έλεγχο της θερμοκρασίας και των οξειδίων. Οπτικό βάρος: Έχει την ιδιότητα να μαγνητίζει το βλέμμα, δημιουργώντας έναν έντονο διάλογο με τις ψυχρές, βιομηχανικές αποχρώσεις του μετάλλου.
- Ως συναίσθημα Η ένταση των άκρων: Το κόκκινο δεν κρύβει τίποτα· εκφράζει το πάθος, τον έρωτα και τη ζωτική ορμή, αλλά ταυτόχρονα και τον θυμό, τον πόνο ή την αίσθηση του κατεπείγοντος. Φέρνει στην επιφάνεια την εσωτερική θερμοκρασία των έργων, κάνοντας την ψυχρή ύλη (πηλό και σίδερο) να μοιάζει ότι φλέγεται από μέσα προς τα έξω.
- Ως σύμβολο Το αρχέτυπο του αίματος: Συμβολίζει τη ζωή, τη θνητότητα, αλλά και τη γραμμή που μας συνδέει με τους προγόνους μας. Η θηλυκή δύναμη: Συνδέεται άρρηκτα με τη γονιμότητα, τη δημιουργία και την επαναστατική φύση της σύγχρονης θηλυκότητας που διεκδικεί τον χώρο της με θάρρος.
- Ως τρόπος αφήγησης Ο μίτος της Αριάδνης: Μέσα στον εκθεσιακό χώρ
  ο, το κόκκινο λειτουργεί ως ένας συνδετικός ιστός. Κατευθύνει τον θεατή από το ένα έργο στο άλλο, ξετυλίγοντας μια ιστορία μεταμόρφωσης.

Υπάρχει κάποια ανάμνηση, αίσθηση ή εικόνα που επιστρέφει συχνά καθώς εργάζεσαι; Κάτι που, συνειδητά ή ασυνείδητα, διατρέχει το έργο σου και τροφοδοτεί τη δημιουργική διαδικασία;

Νομίζω ότι έχω απαντήσει σ’ αυτό.

Τα έργα σου κινούνται ανάμεσα στο αντικείμενο, το γλυπτό και το κόσμημα. Τι θα ήθελες να αισθάνεται ή να ανακαλύπτει ο θεατής όταν έρχεται σε επαφή μαζί τους; Και τι αλλάζει όταν ένα έργο φοριέται και γίνεται μέρος του σώματος κάποιου άλλου;

Η δουλειά μου καταργεί τα όρια ανάμεσα στο αντικείμενο, το γλυπτό και το κόσμημα, προσκαλώντας τον θεατή να ανακαλύψει τη λεπτομέρεια, την αντίθεση των υφών και την κρυμμένη ιστορία πίσω από τη σύνθεση του πηλού με το μέταλλο. Όταν το έργο μεταφέρεται από το βάθρο στο σώμα, παύει να είναι στατικό και ενεργοποιείται μέσα από την κίνηση, μετατρέποντας τον φορέα σε ζωντανό μέρος της καλλιτεχνικής πράξης. Απορροφώντας τη θερμοκρασία του δέρματος, η ψυχρή ύλη μεταμορφώνεται σε ένα οργανικό «δεύτερο δέρμα»—ένα σύγχρονο φυλαχτό που εξωτερικεύει τη δύναμη, την ευθραυστότητα και την προσωπική μυθολογία του καθενός.

Πιστεύεις ότι τα αντικείμενα έχουν τη δική τους ζωή; Και αν ναι, πότε αρχίζει αυτή η ζωή: όταν τα δημιουργείτε, όταν τα εκθέτετε ή όταν περνούν στα χέρια κάποιου άλλου;

Τα αντικείμενα έχουν τη δική τους ζωή, η οποία γεννιέται στο εργαστήριο μέσα από την ενέργεια του δημιουργού, αυτονομείται στην έκθεση όταν συναντά το βλέμμα του κοινού, και ολοκληρώνεται όταν περνά στα χέρια του νέου κατόχου. Φορώντας το έργο στο σώμα, ο άνθρωπος του μεταφέρει τη δική του θερμοκρασία και βιώματα, μετατρέποντας τη στατική ύλη σε ένα ζωντανό, σύγχρονο φυλαχτό που συνεχίζει να γράφει τη δική του ιστορία μέσα στον χρόνο.

Πώς γεννήθηκε η ιδέα αυτής της συνεργασίας με τη Μαριλένα Μιχοπούλου; Τι αναγνώρισες στο έργο της που σε έκανε να θελήσεις να συνομιλήσεις μαζί του; Και με ποιον τρόπο ο τίτλος FORMA – Αντικείμενα σε Διάλογο αποτυπώνει αυτή τη συνάντηση;

Γνωρίζομαι με τη Μαριλένα Μιχοπούλου πάρα πολλά χρόνια, τα τελευταία μάλιστα δουλεύω κάτω από την καθοδήγησή της, πηλό. Η εκτίμηση που τρέφω για τη δουλειά της όπως και για την ίδια με έκαναν να συμφωνήσω στην πρόταση και στην ιδέα γι’ αυτή τη συνεργασία. Είχα κάποια έργα που ετοίμαζα, ξέροντας κάποια έργα που ετοίμαζε, κύλησε κάπως φυσικά όλο αυτό! Η Forma σαν τίτλος κλείνει αυτήν την προσπάθεια της αλλαγής κλίμακας και χρήσης αφού πραγματεύτηκε η καθεμιά με τον τρόπο της τις δικές της φόρμες από γλυπτό σε κόσμημα.

Έχοντας συμμετάσχει σε πολλές συνεργασίες και συλλογικές δράσεις, τι πιστεύεις ότι κάνει μια συνεργασία ουσιαστική και δημιουργική; Ποια είναι τα στοιχεία που επιτρέπουν σε δύο διαφορετικές φωνές να συνυπάρξουν χωρίς να χάσουν την αυτονομία τους;

Μια συνεργασία γίνεται ουσιαστική όταν βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, τον κοινό οραματισμό και τον σεβασμό στην ετερότητα του άλλου. Δύο διαφορετικές φωνές συνυπάρχουν αυτόνομα όταν δεν προσπαθεί η μία να επισκιάσει την άλλη, αλλά λειτουργούν σαν τον πηλό και το μέταλλο: ενώνονται σε ένα κοινό έργο, διατηρώντας όμως ανέπαφες τις ξεχωριστές ιδιότητες και τις ποιότητές τους. Η δημιουργικότητα πυροδοτείται όταν η επικοινωνία παραμένει ανοιχτή, οι εγωισμοί υποχωρούν και η διαδικασία μετατρέπεται σε έναν ζωντανό διάλογο, όπου το τελικό αποτέλεσμα είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών του.

Σ ευχαριστώ!

blog

Dora Charalampaki talks to Niki Stylianou about her Visual Language

In the framework of the exhibition FORMA I Objects and Materials in Dialogue

Niki Stylianou speaks to René Sarantinou from Top Magazine

Forma

Presence /// Absence – Press Release

Marguerite Bones

A Conversation with Konstantinos Papadoukas